Ana Sayfa   |   Görüntülü Dersler  |  Sesli Dersler   |  Kur'an Araştırmaları   |  İlmi YAZILAR   |  Aile Eğitim Yazıları   |  Çocuk Eğitimi Yazıları   |  Yazarlar  |  İletişim

Kur`an-i Kerim ve Mealleri

Namaz Sureleri Tefsiri

Cuma (Tefsir) Dersleri

Hadis Dersleri

Cami Dersleri

Hz. Peygamberin Hayatı (s.a.v)

İnsanı Tanımak (Radyo)

Tv Programları

Seminer ve Konferans

Kısa Dersler

Özel Konular

Fıkhi Konular

Aile Eğitim Seminerleri

Foto Galeri

Üyelik Girişi

Kull. Adı

:

Şifre

:
   

Ücretsiz Üyelik
Şifremi Unuttum

Güncel Videolar

Eğitimcilere ÖZEL
Gazze Duası
Gençlerle İletişim (Günışığı- Reşitpaşa​)
Uyumlu Evlilik Yöntemi (Bulgurlu)
İmanın Anlamı ve Aşamaları (İkitelli / M.Akif)

Namaz Vakitleri

Sayaç

Sayac
Tekil (Bugün) 3069
Toplam 11843736
En Fazla 16179
Ortalama 2383
Üye Sayısı 1158
Bugün Üye Olan 0
Online Ziyaretci
 
 

İslami Bakışla Varlık ve Servet Algımız

Sahip olma içgüdüsü insanın varlığını ve neslini sürdürebilmesi yolunda sergilediği en temel yöneliştir. Yeryüzünde bize sunulan imkânların sınırlılığı oranında mülk edinme mücadelesi ve rekabet de yoğunluk kazanıyor. Sadece beşerî istek ve iştihaların güdümünde yürütülmesi hâlinde bu mücadelenin, ilk örneğini Kabil olgusunda gördüğümüz kıskançlık, zulüm ve şiddete dayalı bir tabiata bürüneceği açıktır.
23/12/2014

Bu iştihalardan tümü ile soyutlanması hâlinde insanın yaşaması mümkün olmayacağına göre, bir orta yol olarak, kâinata hâkim olan nizam ilkesini beşerî hayata da uygulamak tek seçenek olarak kalmaktadır. İşte vahyin, zulmün karşısına adaleti, şiddetin karşısına barışı, aşırının karşısına vasatı, hırsın karşısına kanaati… koyup her bir ikilemin ortalamasını “itidal” genellemesi ile öne çıkarması buraya dayanıyor. Hayatın her alanında devrede tutulması gereken bu itidal çağrısı, mülk edinme arzusu söz konusu olunca daha geniş ve derin bir önem kazanıyor. Çünkü hayatın her alanı bir şekilde sahip olma eğilimi ile bağlantılıdır. Bu da fıtri bir durumdur.

Fıtrat dini olan İslam meşru olan her türlü kazanç yolunu teşvik eder. “Eşyada asıl olan helal oluştur” hükmü genel geçer bir ilke olarak uygulanır. Mülkiyet ve tasarruf hakkı her türlü saldırıdan korunmuştur. Bununla birlikte dünyanın imarı yolunda faal, çevre ile barışık, üretim ve mal edinmede dengeli bir toplum öngörür. Buna bağlı olarak, imkânların sınırlı olduğu durumlarda sergilenecek tutum kanaattir. Kanaat, fizyolojik nitelikli olan ihtiyaçlar ile psikolojik nitelikli olan arzu ve iştihaların birbirinden ayrıştırıldığı, ihtiyaçların karşılanabildiği yerde arzu ve isteklerin sınırlandırılması hâlidir.

İslami bakış açısıyla, mal sahibi olan kişi gerçekte o malın sahibi değil, emanetçisidir. Malın gerçek sahibi Allah’tır. (Nur, 24/33.) O sebeple emanetçi, elindeki emanet üzerinde onu verenin isteği yönünde tasarruf etmek durumundadır. Böyle davranmadığı hâllerde emanetçi kendini mülkiyet vehmine kaptırmış olur. Hâlbuki mülk sahibi, “Onların mallarında; isteyenler ve (isteyemeyip) mahrum kalanlar için belli bir hak vardır.” (Zariat, 51/19; Meâric, 70/24-25.) diyor. Bu hakların, zekât ve sadaka adı ile ayrılıp sahiplerine verilmesi gerekli. Şartlarını taşıdığı hâlde bu haklardan temizlenmeyen maddi birikim, meşruiyet kazanmamış servet anlamında özel bir kullanımla “kenz” adı ile yaftalanmaktadır. Bu özelliği ile kenz, dünyevi iktidar ve hâkimiyet hırsını tatmin etme aracıdır. Malın kenz olmaktan çıkması ancak zekâtının ödenmesi ve hâkimiyet aracı olarak görülmemesi ile mümkün olmaktadır. (bak. Buhari, Zekât, 4.) Hakkı ödenen mal, vahyin kontrolünde tutulmuş olacağından, elinde bulunduranı da fiilen aynı etki alanında tutar ve insanın güç ve iktidar ihtirasını törpüler. Onu, kendi iştihalarının mahkûmu olmaktan kurtarır. “Onları arındırmak ve temize çıkarmak için mallarından sadaka al” (Tevbe, 9/103.) ayeti, mali ibadetlerin sadece malı temizlemekle kalmayıp insanın ruh dünyasında da aynı etkiyi gösterdiğine işaret etmektedir.

Bir bilgi anlamında değil ama kişisel duygu ve algı olarak söyleyelim ki maddi birikimleri ifade için kullanılan “varlık” kelimesi, “kenz”/“servet” yanında daha sıcak ve insani bir anlam etkisine sahip. Hakkını vermeyip yığdığınız mal “kenz” olurken meşru yoldan kazanılmış hakkı ödenerek durulanmış mal “varlık” oluyor. Bir malın İslam nazarında mal ola bilmesi için onun “mütekavvim” yani dinin bizatihi değer atfettiği bir şey olması, alkollü içki, domuz ve ölü hayvan eti yahut çalıntı mal gibi elde edilmesi yasaklanmış bir şey olmaması gerekir. Demek ki malın mal oluşu, onun maddi yönünden önce dinin o şey hakkında getirdiği değer yargısı ile ilgilidir. Bunun temelinde de, boşuna yaratılmamış olan insanın (Mü’minûn, 23/115.) başıboş bırakılmadığı, eşyaya atfedilecek değer konusunda bile ilahî ilkelerin muhatabı olduğu gerçeğinin yer aldığını söyleyebiliriz.

Mal sahibi olan insanın, bu yapıcı anlamı ile “varlık” algısının devam ettiğini gösteren önemli bir husus da harcama disiplinidir. Kazanırken gözetilen meşruluk ilkesinin harcarken de gözetilmesi gerekir. Bu da savurganlık ve cimrilik etme aşırılıklarından kaçınılması gereğine işaret ediyor.

Sahip oldukları konusunda insana yöneltilen en belirgin uyarı dünya ve dünyalıkların geçiciliği uyarısıdır. Bu uyarı, sahip olunan maddi değerlere “araz” (Nisa, 4/94.) ve “metâ” (Nisa, 4/77.) gibi geçicilik ifade eden kelimelerle atıf yapmak şeklinde veya “Yeryüzünde bulunan her canlı/her şey yok olacaktır” (Rahman, 55/26.) şeklinde açık ifadelerle yapılır. Gerçekte bu uyarılar insanın, tüm geçiciliğine rağmen dünyalıklar karşısında takındığı “kalıcı tavrı”nı besleyen gaflet hâline de işaret eder.

Malın “kenz”e dönüştürülmesinin ne gibi sonuçlar doğurabileceği Karun kıssasında çarpıcı bir örnek olarak sunulur. (Kasas, 28/76-83.) Kıssanın “kenz”lere sahip azgın kahramanı olan Kârun, kudretine aldanıp Allah’ı unutan insan tipini temsil ediyor. Maddi gücünün “kenz”e dönüşmesinden sakınan “varlık”lı insan ise ona bu imkânı sağlayan Allah’ı hiç unutmaz. Hiçbir kazanç getirici faaliyet onu Allah’ı hatırlamaktan, bedenî, kalbî ve mali görevlerinden alıkoymaz. (Nur, 24/37.) Mutlak malik ile emanetçi arasına giren dünya ve maddi değerler onun dünyasından kovulmuştur.

İnsan değerini bizatihi insan oluşundan alır. Maddi imkânlar ve zenginlik diğer bütün nimetler gibi sadece, hayat mektebinin imtihan konularıdır. (Teğâbün, 64/15.) “Kişinin kendi değerini bir eşyaya, sahip olduğu maddi varlıklara bağlayarak tarif etmesi en büyük yoksulluktur” Ruhi bir yoksulluktur, bir zaaftır bu. Kur’an’ın Mekkeli müşriklerin yaklaşımı üzerinden reddettiği “tekâsür”/zenginlikle ve çoklukla övünme hastalığı bu ruh zaafının tipik bir örneğini oluşturur. Tam da burada Hz. Peygamber’in psikoterapi niteliğindeki şu uyarısını hatırlatmak gerekiyor: “Zenginlik çok mal ile olmaz. Gerçek zenginlik gönül zenginliğidir.” (Ebû Dâvûd, Zühd, 9.) Gönül zenginleri yiyip tükettikleri, giyip eskittikleri yahut sadaka olarak verdiklerinden başkasına sahip olmadıklarını (Müslim, Mukaddime, 53.) bilen insanlardır.

Maddi değerler sadece insanın varlığını sürdürebilmesi, yine maddi olan ihtiyaçlarını gidermesi için vardır. (Nisa 4/5.) Bu sebeple ihtiyaçların tatmin edilememesi mutsuzluk sebebidir. Fakat ihtiyaçtan fazla olan her şeyi de “ruhsal bünye” reddeder. Onun için “rahatlık eşittir mutluluk” formülü gerçeği ifade etmiyor. Tam aksine gereğinden fazla olunca “rahatlık insana batar.” Özellikle iç savunma mekanizmamız hasar görür. Ruhumuzu baskılayan harici etkenler karşısında kendimizi çaresiz hissederiz. Maddi olan hiçbir şeyin bizi rahatlatmadığı “çekilmez” bir hayata çatarız. Böyle olunca da Kanuni Sultan Süleyman’ın “Bütün dünya benim olsa gamım geçmez nedendir bu” şeklindeki sorusu cevap arar durur.

Sahip olduklarımıza, vereni (Allah’ı) hatırda tutarak baktığımızda “mal” (çoluk çocuk, makam, kudret ve diğer bütün değerlerimiz) “nimet”e dönüşür. Bu noktada şükür ve nankörlük yönelişleri ön plana çıkar. Nimetlerden yararlanma sürecinde onları verenin akılda tutulması insanı nimetleri inkâr konumuna düşmekten korur.

Kur’an ve sünnetin, dünyalıklar karşısında takınacağımız temel tutum için ruhumuza üflediği mesaj, “var”ın varlığı ile yokluğunun gerçekte bir olduğu, yokluğa mahkûm olan yerine mutlak var olana bel bağlamak gerektiğidir. Bu mesaj ışığında insana düşen şey, Yunus’un dediği gibi “Ne varlığa sevinirim, Ne yokluğa yerinirim” diyebilecek ufku yakalamaya çalışmak olmalıdır. Beşerî yapımızın bu noktaya ulaştırılabilmesi yolunda önümüz aydınlatılıyor. Önemli olan o yola koyulup başarma azmini göstermek. Bu azmin sergilenemediği durumlarda insana, kontrolsüz iştihalarının etkisiyle, hep isteyen ve asla tatmin olmayan eğilimleri hâkim olur. Sahip olduklarını hep yok sayar; gözü sahip olmadıklarında kalır. Bu ruh hâlindeki insanın en ciddi problemi yetecek kadarına sahip olduğunu görememektir. Nebevi uyarı yapılacak işi gösteriyor: “Sizden aşağıdakilere bakın, üstünüzde olanlara bakmayın. Böyle yapmak Allah’ın verdiği nimetleri küçük görememeniz için uygun olan tutumdur.” (Ebu Davud, Zühd, 9.)

Pek çoğumuz zengin olanın mutlu olacağını düşünürüz. Doğru, ama gönül zengini olmak şartıyla.

 

Bu yazı 2437 defa okunmuştur...

Yorum Ekle

Yazdır

YORUM LİSTESİ

KATEGORİDEKİ DİĞER HABERLER

n

04/10/2021 - 11:28 KÖTÜLÜKLERDEN ALIKOYAN NAMAZ HANGİ NAMAZDIR?

n

24/05/2021 - 03:53 GERÇEK KIYMET ÖLÇÜSÜ:  SALİH VE BAKİ AMEL

n

05/04/2021 - 08:34 FELSEFENİN ÇALDIĞI İNSANLAR

n

08/03/2021 - 11:02 TEVHİDDEN HİDAYETE  NEBEVİ RİSALET

n

12/01/2021 - 11:25 İŞTE TOPLUMUMUZUN HÂLİ BU

n

06/10/2020 - 02:15 PEYGAMBER EFENDİMİZİN HİCRET YOLCULUĞU

n

06/10/2020 - 11:27 ŞEHİTLER ÖLMEZ!

n

31/08/2020 - 04:09 SONUÇLARI İTİBARIYLA İSTİĞFAR VE TÖVBE / Dr. Abdülkadir ERKUT

n

06/07/2020 - 09:49 GENÇLİK NEREYE GİDİYOR? / Abdülhamit Kahraman

n

25/06/2020 - 10:51 ŞİMDİ TAM ZAMANI / Abdülhamit Kahraman

n

18/05/2020 - 12:33 CÂMİLER KAPATILDI  CUMALAR KALDIRILDI AMA.. / Abdülhamit Kahraman

n

23/04/2020 - 04:29 RAMAZANDA HAYATIN VE ÖLÜMÜN MUHASEBESİNİ YAPMAK / Dr. Muhlis AKAR 

n

23/04/2020 - 02:47 ŞEHR-İ RAMAZAN VE SORUMLULUK BİLİNCİ / Prof. Dr. Ramazan ALTINTAŞ

n

06/04/2020 - 10:26 HER HÂLİMİZE ŞÜKREDEBİLMEK / Dr. Lamia LEVENT ABUL

n

30/03/2020 - 10:30 KULLUĞUN EN GÜZEL KIVAMI: İHSAN / Prof. Dr. Safi ARPAGUŞ

n

16/12/2019 - 10:13 HZ. PEYGAMBER (S.A.S.) DÖNEMİNDE İLİM / Prof. Dr. Şakir GÖZÜTOK

n

30/08/2019 - 10:56 HARAMDAN HELALE HİCRET ETMEK

n

29/08/2019 - 02:59 ZİKİR: KALPLERİ DİRİLTEN İKSİR

n

17/12/2018 - 01:05 ALLAH’A YÖNELİŞ BİLİNCİNİ TAZELEME: TÖVBE

n

17/12/2018 - 12:56 MANEVİ ARINMA: TÖVBE

n

19/11/2018 - 10:47 İnancı kuşanan gençler

n

19/11/2018 - 10:42 Hz. Peygamberi Gençlere Anlatabilmek

n

17/10/2018 - 03:38 Mescitlerde Namaz Kılmak ve Takva Sahibi İmam Olmak

n

30/03/2018 - 12:31 DEİZMİ VE ATEİZMİ BESLEYEN ÖNEMLİ BİR FAKTÖR İBADETSİZLİ

n

29/03/2018 - 12:11 MÜSLÜMANLARIN İLK KIBLESİ MESCİD-İ AKSA VE MÜBAREK ŞEHİR KUDÜS

n

04/01/2018 - 10:52 NEFİS İLE MÜCADELE CİHAD-I EKBER

n

03/01/2018 - 11:14 DİNÎ TEBLİĞDE DİL VE ÜSLUP NASIL OLMALIDIR?

n

14/11/2017 - 11:22 HZ. PEYGAMBER’İ GÜNÜMÜZ İNSANINA DOĞRU ANLATMAK

n

02/10/2017 - 04:02 İNSAN ONURU VE ALLAH’A KULLUK

n

02/10/2017 - 03:31 ASIL DİN AŞIRI YORUM

n

02/10/2017 - 03:08 DİN GÜVENLİĞİ BAĞLAMINDA DİNİN DOĞRU ANLAŞILMASI VE YORUMLANMASI

n

19/08/2017 - 09:04 Kurban ya da Başından Serçe Geçen Bir Çocuktur  İSMAİL

n

12/07/2017 - 10:42 İNSANLIĞA KARŞI EN BÜYÜK GÜNAH:  FİTNE

n

13/06/2017 - 12:14 RAMAZAN MEKTEBİ

n

13/06/2017 - 12:07 EMANET AHLAKI

n

13/06/2017 - 11:59 RAMAZAN MEDENİYETİ

n

19/04/2017 - 03:16 HZ. PEYGAMBER VE GÜVEN TOPLUMU: DARU'S-SELAM

n

28/03/2017 - 02:41 SANAL DÜNYA VE  DEĞİŞEN MAHREMİYET

n

17/02/2017 - 03:17 PARALEL DİNLERİ KİMLER SEVER

n

17/02/2017 - 12:40 “HADİS İLMİ”NİN İSLÂMÎ İLİMLER ARASINDAKİ YERİ

n

13/02/2017 - 12:17 KALPLERİNDE MARAZ BULUNANLAR: MÜNAFIKLAR

n

01/02/2017 - 11:12 TEFRİKAYA DÜŞENLER GİBİ OLMAYIN

n

29/12/2016 - 10:25 BİR GÜVEN ABİDESİ:  Muhammedü’l-Emin

n

19/12/2016 - 04:10 Fitne ve Fesadın Başka Bir Versiyonu: İFTİRA VE SUÇLAMA

n

18/10/2016 - 11:53 Bir Mektep Olarak CAMİ

n

26/09/2016 - 11:04 Peygambersiz İslam Söylemi

n

22/09/2016 - 12:08 VİCDANIMIZIN "Selfie"SİNİ ÇEKEBİLİR MİYİZ ?

n

21/09/2016 - 02:57 Boş Vakit mi Dediniz?

n

10/08/2016 - 01:00 RASULULLAH (S.A.S.) BÖYLE BUYURDU

n

10/08/2016 - 12:44 Narsisistik Kişilik

n

14/06/2016 - 11:32 Ramazanda Gönülden Tevhidi Yaşamak

n

06/06/2016 - 02:55 Kur’an İkliminde İyiliklerle Dinamik Bir Hayat İnşası

n

02/06/2016 - 04:44 Ramazan ve iYiLiK

n

02/05/2016 - 12:25 HZ. PEYGAMBER’İN MESAJINI DOĞRU ANLAMAK

n

08/04/2016 - 03:14 Yoğunlaşmış İbadet Mevsimi: “Üç Aylar”

n

24/03/2016 - 10:35 DUANIZ OLMASA

n

24/03/2016 - 10:31 SAHÂBE’NİN PEYGAMBER SEVGİSİ

n

01/02/2016 - 11:48 ZÂLİME HAKKI SÖYLEMEK

n

19/01/2016 - 04:35 ZOR ZAMANDA Müslüman Olmak

n

18/01/2016 - 02:04 Huzurda Huşu ile Durmak

n

18/01/2016 - 01:22 Alnı Secdeye Varan Simalar

n

14/12/2015 - 11:41 HZ. ALİ (Ö: 40/660)’NİN KUR’AN-I KERİM ANLAYIŞI

n

01/12/2015 - 02:21 SAHÂBE’NİN PEYGAMBER SEVGİSİ

n

26/11/2015 - 02:10 Namaz: Divan-ı İlahîde Durup Tevhide Ermektir

n

19/11/2015 - 03:13 Kur’an ve Sünnet Perspektifinden Bilgi AHlAKI

n

19/11/2015 - 03:11 İlim, Marifet ve Hikmet İlişkisi

n

22/10/2015 - 12:39 Söz mü Sükût mu?

n

09/10/2015 - 02:23 Haccın Evrensel Boyutu

n

07/09/2015 - 04:20   KURBAN

n

07/09/2015 - 04:14 Mescitler Arasında Mescid-i Aksa’ya Dair

n

06/07/2015 - 12:25 SADAKA-İ FITIR

n

06/07/2015 - 12:23 TERAVİH NAMAZI

n

23/06/2015 - 03:48 Şeytanın Telkini VESVESE

n

19/06/2015 - 04:50 RAMAZAN

n

15/06/2015 - 06:11 Kardeşlik ve Dostluğa Açılan Pencere SELAM

n

15/06/2015 - 03:24 Vücutta Dolaşan Sinsi Düşman: Şeytan

n

12/06/2015 - 03:38 İnsanın Temel Bir Zaafı

n

12/06/2015 - 03:07 Mültecilere Hicret Yurdu            ya da Muhacire Ensar Olmak

n

06/05/2015 - 02:27 DERİN BİR MUHALEFET

n

27/04/2015 - 12:31 Merhameti Kuşanmak

n

27/04/2015 - 12:30 Şiddet Karşısında rahmet Peygamberi 

n

17/01/2015 - 04:13 HADİSLERİN DOĞRU ANLAŞILMASINDA VE YORUMLANMASINDA TAKİP EDİLECEK YÖNTEM

n

23/12/2014 - 04:13 Müslümanın Varlıkla İmtihanı

n

23/12/2014 - 04:12 İslami Bakışla Varlık ve Servet Algımız

n

16/12/2014 - 02:50 SÜNNET VAHİY İLİŞKİSİ

n

27/10/2014 - 03:06 Sabır-Sâbir

n

24/10/2014 - 04:08 Hz. Peygamber ve Genç Sahabiler

n

24/10/2014 - 03:59 Okunması Gerekenler (12)

n

24/10/2014 - 03:53 İslam’ın Gençlik Tasavvuru

n

04/07/2014 - 03:29 BORÇ ve KARZ-I HASEN

n

30/06/2014 - 04:46 Ramazan İklimi ve Helal Kazanç Bilinci

n

09/06/2014 - 11:33 ATÂLETİ TATİL ZANNETMEK

n

05/05/2014 - 02:42 HZ. PEYGAMBER (S.A.S.)’İN ADÂLET ANLAYIŞI

n

09/04/2014 - 02:07 BİR YÖNETİCİ OLARAK RASULULLAH

n

21/03/2014 - 04:40 Allah’ın Korumasını Hak Etmenin Yolu: Sabah Namazı

n

10/02/2014 - 02:47 Değerini Bilemediğimiz İki Eşsiz Nimet: Sağlık ve Boş Zaman

n

04/10/2013 - 05:02 “Hakikat”in Nihai Temsilcisi:  Hz. Muhammed (s.a.s.) 

n

22/07/2013 - 03:39 Hz. Peygamber (s.a.s.)’in Asabiyetle Mücadelesi

n

22/07/2013 - 03:33 Şeytanın kardeşleri kimlerdir?

n

18/06/2013 - 05:58 Hz. Peygamber (s.a.s.)’in Asabiyetle Mücadelesi
 

Site İçi Arama

23 Rebîü'l-Âhir 1443 |  28.11.2021

Bir Ayet

Bismillahirrahmanirrahim

"Sakın, Allah'ı zalimlerin yaptıklarından habersiz sanma! Allah, onları ancak gözlerin dehşetle bakakalacağı bir güne erteliyor."


( ibrahim Suresi - 42)

Bir Hadis

Ebû Hüreyre radıyallahu anh’den rivayet edildiğine göre
Hz. Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:

“Kadınlara iyi davranmanızı tavsiye ediyorum; vasiyyetimi tutunuz. Zira kadın kısmı kaburga kemiğinden yaratılmıştır. Kaburga kemiğinin en eğri yeri üst tarafıdır. Eğri kemiği doğrultmaya kalkarsan kırarsın. Kendi hâline bırakırsan, yine eğri kalır.
Öyleyse kadınlar hakkındaki tavsiyemi tutunuz.”



(Buhârî, Enbiyâ 1, Nikâh 80; Müslim, Rad⒠60)

Bir Dua

Hz. Peygamber (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:

“Allah’ım! Her işimin koruyucusu olan dinim ile beni ıslah eyle, kurtuluşa erdir. İçinde yaşadığım, geçimimi sağladığım dünyamı benim için ıslah eyle, hayırlı kıl.”

(Müslim, Duâ, 71)

Hikmetli Söz

Hayatım boyunca Allah'ın emirlerinden dışarı çıkmadım. Allah'ın rızasını kazanmak için uğraştım. Tek gayem bu idi.

Canlı yayın

İslam Ansiklopedisi

  Tasarım : Networkbil.NET

@2008 kuraniterbiye.Com